هدف از نگارش این کتابْ ارائه یک دستورِ نظریهبنیاد برای زبان فارسی بوده است. در این راستا، ساختهای صرفیـنحویِ زبان فارسی بر پایه رویکرد نقشگرایی، و البته با عنایت به یافتههای ردهشناسیِ زبان، توصیف و تبیین شده و به اقتضای بحث، سایر مطالعات زبانشناختیِ مربوط در باب زبان فارسی نیز مد نظر قرار گرفتهاند. مطالعه نقشیِ ساختهای صرفیـنحوی همراه با استفاده از الگوهای ردهشناختیِ جهانی میتواند چهره متفاوتی از دستور زبان فارسی ترسیم کند.
محتوای کتابِ حاضر در شانزده فصل تنظیم شده است. دو فصلِ نخست به معرفی مختصرِ رویکرد نقشگرایی اختصاص یافته، و فصلهای سوم تا شانزدهم بر اساس سه نقش کلامی یا بستهبندی اطلاعی مرتب شدهاند: ارجاع (فصل 3)، تعریف (فصل 4)، و اِسناد (فصل 5 تا 16).
جامعه مخاطبان این کتاب تمامی فارسیپژوهان و علاقهمندان به مباحث دستوریِ زبان فارسیاند و دانشجویان رشته زبانشناسی نیز میتوانند در مقطع کارشناسی ارشد در دروس «ساخت زبان فارسی» و «دستور نقشگرا»، و در مقطع دکتری در دروس «نحو زبان فارسی» و «زبانشناسی نقشگرا»، از این کتاب بهعنوان منبعی درسی استفاده کنند.
پیشگفتار
فصل اول: ساخت، نقش و ردهشناسی
فصل دوم: نقشهای کلامی
فصل سوم: ارجاع
فصل چهارم: تعریف
فصل پنجم: ساخت موضوعی و ساخت متعدی
فصل ششم: توالی کلمات
فصل هفتم: ساخت لازم و ساختهای متعدی غیرسرنمون
فصل هشتم: ساختهای جهت غیربنیادی و اسناد غیرسرنمونی
فصل نهم: بستهبندی اطلاعی در بند
فصل دهم: ساختهای کارگفت
فصل یازدهم: زمان، نمود، وجهیت و گواهنمایی
فصل دوازدهم: ساخت اسناد پیچیده رخدادی
فصل سیزدهم: ساخت اسناد پیچیده وضعیتی
فصل چهاردهم: ساختهای همپایه و قیدی
فصل پانزدهم: ساختهای متممی
فصل شانزدهم: ساختهای موصولی
فهرست منابع
واژهنامه فارسی به انگلیسی
واژهنامه انگلیسی به فارسی
نمایه اَعلام
نمایه موضوعی
فهرست جدولها
فهرست نمودارها
کتاب حاضر بهمنزله کتابی مبنایی برای تمامی علاقهمندان به مباحث دستوریِ زبان فارسی تدوین شده است و دانشجویان رشته زبانشناسی میتوانند در مقطع کارشناسی ارشد در دروس «ساخت زبان فارسی» و «دستور نقشگرا» و در مقطع دکتری در دروس «نحو زبان فارسی» و «زبانشناسی نقشگرا»، از این کتاب بهعنوان منبعی درسی استفاده کنند.