معیشت بشر همیشه وابسته به طبیعت بوده است و رویدادهای تغییر اقلیم ــ با پیامدهایی همچون خشکسالی، سیل، مهاجرت، اپیدمی و جنگ ــ چالشهای بزرگ و دائمی جوامع انسانی بودهاند. این واقعیت اهمیت بهرهگیری از پژوهشهای دیریناقلیم در مطالعات باستانشناسی را بهروشنی بیان میکند. پیوند میان پژوهشهای دیریناقلیمشناسی و باستانشناسی نشان میدهد که چگونه فرهنگها و تمدنهای باستانی در مواجهه با تغییرات اقلیمی و محیطی با ابداع راهبردهای سازگاری به بقای خود ادامه دادهاند یا به علت وخامت اوضاع دچار انحطاط و زوال شدهاند. این کتاب ضمن توضیحاتی درباره چگونگی تکوین دیریناقلیمشناسی و روشهای انجام پژوهشهای دیریناقلیم، به بررسی ارتباط بین رویدادهای اقلیمی اواخر دوره چهارم زمینشناسی و دگرگشت فرهنگی ساکنان جنوب غربی آسیا، بهویژه ایران میپردازد.
سپاسگزاری
پیشگفتار
فصل اول: پیشینۀ تکوین دیریناقلیمشناسی
فصل دوم: کلیات دیریناقلیمشناسی
فصل سوم: تغییر اقلیم و پیامدهای آن
فصل چهارم: پژوهشهای دیریناقلیم جهان
فصل پنجم: پژوهشهای دیریناقلیم ایران
فصل ششم: رویدادهای اقلیمی و پیامدهای فرهنگی
فصل هفتم: نقش مورخین و جغرافیدانان مسلمان در مطالعات باستانشناسی و ...
پیامدهای اجتماعی ـ سیاسی رویدادهای اقلیمی خشک در دوران اسلامی ایران
بازسازی اقلیم دوران اسلامی
پیوست اول: مبانی هواشناسی و اقلیمشناسی
پیوست دوم: دورههای زمینشناسی
پیوست سوم: جغرافیا و آبوهوای ایران
منابع
جداول رنگی
تصاویر رنگی
کتاب حاضر برای دانشجویان رشتههای باستانشناسی و تاریخ و پژوهشگران عرصه مطالعات دیریناقلیمشناسی قابل استفاده است. امید است علاوه بر مخاطبان دانشگاهی، سایر علاقهمندان نیز از آن بهرهمند شوند.