طبق تعریف «کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب» که در سال 2001 در پاریس به تصویب یونسکو رسید، «میراث فرهنگی زیر آب» شامل تمامی نشانههای حضور فرهنگی، تاریخی یا باستانشناختی بشر در اعماق آبها میشود. طی قرون متمادی، هزاران کشتی، شهر (بهطور یکپارچه) و حتی برخی چشماندازها بهکام امواج فروکشیده شدهاند. چنین محوطههایی میراثی گرانبها هستند و نیاز به حراست دارند. همچنین میراث فرهنگ دریایی در محدودهای گستردهتر، دربرگیرنده کشتیهای غرقشدۀ تاریخی، محوطههای باستانی پیشازتاریخ، اسناد بایگانیشده، تاریخ شفاهی و دریانوردی سنتی، و دانش بومشناختی فرهنگهای بومی است.
پیشگفتار
فصل اول: بخش نظری
1.باستانشناسی دریایی چیست؟
2.مروری بر روند تحولات نظری در حوزۀ باستانشناسی دریایی
3.میراث فرهنگی دریایی و قوانین آن
4.پیشینۀ رویدادهای تاریخی و گسترش دانش باستانشناسی دریایی
5.پراکندگی جغرافیایی مطالعات باستانشناسی دریایی
فصل دوم: بخش عملی
1.ارزیابی معیار (اعتبار) اثر فرهنگی
2.طراحی طرح، ارزیابی خطر و برنامۀ مدیریتی
3.بررسی و پایش
4.کاوش در زیر آب
5.ارزیابی کار میدانی
6.گزارشدهی
7.حفاظت برجای از میراث فرهنگی زیر آب
8.حفاظت پس از کاوش
منابع
کتاب حاضر برای دانشجویان رشته باستانشناسی در مقطع کارشناسی بهعنوان منبع کمکی درس «مبانی فرهنگی باستانشناسی» و بخشی از درس «روش کاوش و بررسی آثار باستانی» هرکدام به ارزش 2 واحد تدوین شده است. امید است علاوه بر جامعه دانشگاهی، سایر علاقهمندان نیز از آن بهرهمند شوند.