در این کتاب تعدادی از مهم‌ترین جنبشهای اجتماعی و سیاسی جهام اسلام در قرون اخیر و دوره معاصر مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد. محدوه مکانی و جغرافیایی بحث، بخش مهمی از جهان سوم (جهان اسلام) را در بر می‌گیرد که از نظر تاریخی و فرهنگی، در ساختار اجتماعی و سیاسی، دارای وجوه مشترکی هستند. هدف کتاب، نقد و بررسی علمی تجربه‌های فکری ـ سیاسی مسلمانان هواخواه تغییر وضع موجود و تبیین و تعلیل نهضتهای اسلامی در چهارچوب بحث تغییرات اجتماعی و دگرگونیهای سیاسی است. این بررسی، عوامل پیشرفت یا توقف و شکست، نقاط ضعف و قوت و آثار و نتایج آنها را مشخص می‌کند و فرایند و روند کلی و تکاملی این حرکتها را در یک مجموعه فکری ـ فرهنگی اسلامی و در سطح جهان اسلام به عنوان « امت» مورد نقد و ارزیابی قرار می‌دهد تا بدین وسیله مسلمانان و به ویژه طلاّب اهل علم و تحقیق دانشگاه و حوزه، وضعیت حسّاس و تعیین‌کننده پس از وقوع انقلاب اسلامی ایران را که خود متکامل‌ترین حلقه سلسله جنبشهای اسلامی است بدرستی درک کند.کتاب در دو بخش و هشت فصل تنظیم شده است. بخش پایانی کتاب شامل نتیجه و منابع فارسی و لاتین است.
پیشگفتار
بخش اول: زمینه تاریخی و تحلیل نظری
فصل اول: تحولات داخلی جهان اسلام از اعتلا تا انحطاط
فصل دوم: واکنش‌ها و مواضع مختلف فکری ـ سیاسی در جهان اسلام معاصر
بخش دوم: طرح و بررسی مهم‌ترین جنبشهای اسلامی در قرون اخیر
فصل سوم: جنبش وهابیت در عربستان
فصل چهارم: جنبش شاه ولی‌الله در هند
فصل پنجم: جنبش سنوسی در لیبی
فصل ششم: جنبش مهدی سودانی
فصل هفتم: جنبش هندی خلافت
فصل هشتم: جنبش‌ها و جریان‌های اسلامی در اندونزی
نتیجه
منابع و مآخذ
چاپ هفدهم با اصلاحات
کتاب حاضر برای دانشجویان رشته‌های علوم سیاسی در مقطع کارشناسی به عنوان منبع اصلی درس «جنبشهای اسلامگرای معاصر» به ارزش 2 واحد تدوین شده است. امید است علاوه بر جامعه دانشگاهی، پژوهشگران و برنامه‌ریزان امور سیاسی نیز از آن بهره‌مند شوند.