نسخه چاپی

نشست تخصصی بانکداری اسلامی

 

هفتم آبان ماه 1393، سازمان سمت

 

شرکت کنندگان:

1- دکتر محمد نظرپور- مجری و سخنران و عضو هیئت علمی دانشگاه مفید

2- دکتر حسین عیوضلو-  ناظر طرح و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع)

3- دکتر مرتضی عزتی- عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

4- دکتر امیر حسین مزینی- عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

5- دکتر فتح اله تاری- عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

6- دکتر حسن گلمرادی- عضو هیئت علمی موسسه عالی بانکداری

7- دکتر احمد شعبانی- عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع)

8- دکتر توحید فیروزان- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اقتصادی

9- دکتر سیدمحمدرضا سیدنورانی- عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

10-دکتر حسین حشمتی مولایی- عضو هیئت علمی بازنشسته موسسه عالی بانکداری

11-دکتر مسعود فکری- رئیس مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی-سمت

12- دکتر ابراهیم رضائی- عضو هیئت علمی مرکز تحقیق و توسعه- سمت

13- ایوب خزائی- دانشجوی دکتری و همکار طرح

یک ساعت اول این جلسه به ارائه گزارشی از کار پژوهشی انجام شده توسط مجری اختصاص داده شد که طی آن عناوین و مهمترین نکات فصول دهگانه به اختصار بیان شد. در ادامه حاضران در جلسه به بیان نقطه نظرات خود پرداختند که مهمترین آنها به شرح ذیل بیان می گردد:

 

دکتر عیوضلو ناظر طرح:

- در حوزه عقود، مشکل خاصی وجود ندارد و لذا نباید تمرکز کتاب بر این مباحث، استوار باشد.

- از احتمالات باید پرهیز شده و مطالب متقن و مستند بیان گردند. در کتاب درسی تناقضات باید کنار گذاشته شوند.

- هنوز اصطلاحی بنام بانکداری اسلامی شکل نگرفته و بجای آن بانکداری بدون ربا وجود دارد. (اشاره به نقص بنیانهای نظری)

- بحث بانکداری اسلامی باید در چارچوب تئوری های پول و بانک مطرح شود.

- بحث های تخصصی و علمی بانکداری باید در کنار مباحث اسلامی ارائه شود. بسیاری از نکات فقهی بدون تطبیق با واقعیتها و کاربردها گفته شده است. لذا نمی تواند در رفع مشکل کمک کند.

- باید دیدگاهها و تجربیات یک کارشناس خبره بانکی نیز در کتاب مبنایی لحاظ شود.

- در بحث های نظارتی و فصل مربوط به نظارت نباید استانداردهای تعریف شده جهانی کنار گذاشته شده و استاندارهای متفاوت با آنها ارائه شود بلکه باید هماهنگی با آنها مورد توجه قرار گیرد.

- به انواع دیگر بانکداری از جمله تخصصی و توسعه ای نیز پرداخته شود. 

- نمی توان صرفا یک فصل بنام ایران اختصاص داد چون سایر فصول هم در مورد بانکداری در ایران بحث می کنند.

- نباید جهت گیری مطالب بگونه ای باشد که تضاد بین بانکداری اسلامی و متعارف ایجاد کند.

دکتر حشمتی:

1- در تدوین یک کتاب بانکداری اسلامی باید مباحث علمی مطرح شود نه فقه معاملات.

2- روی واقعیتها و کارکردها و چگونگی کار تاکید شود.

 

دکتر سید نورانی:

1- بانکداری اسلامی وجود ندارد بهتر است بجای آن گفته شود تأمین مالی اسلامی چرا که بانک یک بنگاه سودآور است.

2- بانک مرکزی اسلامی در این مباحث چه جایگاهی دارد. ابزارهای آن کدامند؟

3- فروض هر قسمت جداگانه مطرح شود.

 

دکتر تاری:

1- بهتر است چنین جلساتی در ابتدای کار گذاشته شود.

2- بانکداری اسلامی بهتر است در چارچوب همان درس بانکداری اسلامی توضیح داده شود.

3- مسائل عملیاتی (از قبیل نحوه ثبت حسابها و ...) در آن توضیح داده شود.

4- مسائل مربوط به ریسک های قراردادهای اسلامی و ارتباط آن با بانکداری اسلامی بیان شود.

5- مباحثی مانند اوراق مشارکت مورد توجه قرار گیرند.

6- کارهای مشابه دیده شوند.

 

دکتر مزینی:

1- بجای واژه «سنتی» از واژه «متعارف» استفاده شود.

2- بهتر است همه چالش ها نظیر سیاستهای پولی نیز دیده شوند.

3- سرفصل ها هماهنگ نیست. خوب است همگن تر باشند.

4- آنچه بیان شده است انتزاعی است بهتر است عینی تر(کاربردی تر) باشد.

5- در پایان فصول از زیربخشهای «بیشتر بدانیم» استفاده شود.

دکتر شعبانی: 

1- بهتر است قبل از چاپ کتاب روی مفاهیم آن اجماع لازم حاصل شود. برای اینکار پیشنهاد می شود کار را کسانی که تدریس می کنند یکبار ببینند.

2- جایگزین متغیر نرخ بهره ملموس تر توضیح داده شود.

3- بانکداری اسلامی وارد مدلهای کلان شود و ارتباط آن با سایر قسمتهای اقتصاد مورد بررسی قرار گیرد.

 

دکتر گلمرادی:

1- کتاب سمت باید تایید افکار متضاد را داشته باشد لذا خوب است برای هر دو طیف ارسال شود.

2- پیشینه خارجی کم دیده شده است.

3- بنگاه داری و بانکداری باید روشن شود.

4- تأمین مالی پروژه های بزرگ چه جایگاهی در بانکداری اسلامی دارند؟

5- حسابداری بانکداری اسلامی و عملیاتی بودن آن باید روشن شود.

6- چالش های اصلی بهره باید بروشنی بیان شود.

 

دکتر فیروزان:

1- آینده بانکداری اسلامی چگونه خواهد بود؟

2- رابطه بانکداری با اقتصاد واقعی باید مد نظر قرار گیرد.

 

دکتر رضائی:

1- بنیانهای نظری کار مانند رضایتمندی، نرخ بهره، ربا و سود بصورت متقن بیان گردد.

2- فروض اساسی هر فصل بطور جداگانه و مشخص بیان شوند.

3- اگر یک مدلساز اقتصادی، بدنبال فرموله کردن مباحث بانکداری اسلامی باشد باید بتواند بدون تناقض و بصورت دقیق اینکار را انجام دهد که در صورت وجود مطالب احتمالی و غیر متقن اینکار امکان پذیر نخواهد بود.

در پایان جلسه جناب آقای دکتر فکری ریاست محترم مرکز، ضمن تشکر از حاضران با اشاره به جایگاه و اهمیت مباحث اقتصادی در بین سایر رشته‌های علوم انسانی در کشور، مهمترین اهداف چنین نشستهایی را در مرکز تحقیق تشریح کردند.