نسخه چاپی


  ارسال به دوست

گزارش نشست تخصصی
بازخوانی، نقد و بررسی نظام آوایی زبان فارسی در «سمت»

 

نشست تخصصی بازخوانی و بررسی کتاب «نظام آوایی زبان فارسی»،‌چهارشنبه 30 اردیبهشت در سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی «سمت»، در این نشست که با حضور مؤلف اثر، اساتید، دانشجویان و کارشناسان و مدیران مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی «سمت» برگزار شد، کتاب «نظام آوایی زبان فارسی» به نگارش دکتر بی‌جن‌خان، نقد و بررسی شد.

دکتر مهدی احمدی، معاون مرکز تحقیق و توسعه «سمت»، در ابتدای جلسه ضمن معرفی گروه زبان‌شناسی «سمت» گفت: تمرکز اصلی کار ما بر کارهای تألیفی و پژوهشی‌ای است که به تحلیل زبان فارسی بر اساس نظریه‌های نوین زبان‌شناسی می‌پردازند. در واقع ما در «سمت» سعی کرده‌ایم همّ خود را مصروف تولید علم بومی کنیم. با این همه به نظر می‌رسد وجهه پژوهشی سازمان کمتر معرفی شده و کمتر به آن توجه شده است.

وی افزود: این نشست از مقوله فرایند ارزیابی پس از انتشار مرکز به شمار می‌رود که برگزاری آن از نظر علمی بایسته و ضروری است؛ زیرا در این جلسات بازخوردهای تدریس پس از انتشار کتاب دریافت می‌شود که در بهسازی اثر و برای تکمیل آن ضروری است.

دکتر احمدی درباره کتاب «نظام آوایی زبان فارسی» گفت: ماهیت این اثر بسیار زمان‌بر بود، زیرا بخش عمده آن مبتنی بر کارهای آزمایشگاهی و پژوهشی بود که فراهم آوردن تجهیزات و امکانات برای انجام بررسیها و همچنین نبود پیشینه تحقیق در آن زمینه، فرایند زمانی تولید اثر را افزایش داد و نگارش آن نزدیک به 9 سال به طول انجامید.

در ادامه جلسه، دکتر بی‌جان‌خان، مؤلف اثر، در قالب پرده‌نگار و به طور خلاصه سرفصلهای کلی کتاب و هدف از انتشار آن را برای حاضران توضیح داد. وی در توضیحهای خود هدف و دلیل اصلی انتشار کتاب را در قالب یک پرسش مطرح نمود و گفت: این پرسش که «فارسی‌زبانان چگونه قادرند زنجیره پیوسته آواهای گفتار را به صورت زنجیره گسسته کلمات زبان درک کنند؟»، چارچوبی است که محتوای کتاب در پاسخ به آن تهیه شده است.

مؤلف کتاب «نظام آوایی زبان فارسی» در ادامه سخنان خود از تلاشهای «سمت» در تهیه کتاب، به ویژه دکتر مهدی احمدی تشکر کرد و درباره طولانی شدن فرایند نگارش کتاب گفت: این اثر در بخشهایی نیاز به انجام تحقیقات جدی داشت که نگارش آنها با حدس و گمان ممکن نبود. این امر سبب شد که با یاری دانشجویان و همکاران این تحقیقها را انجام دهیم؛ در واقع دلیل اصلی تأخیر در نگارش کتاب این امر بود و فهرست بلندبالای منابع در پایان اثر، بیانگر آن است.

پس از ارائه توضیحات توسط مؤلف، دکتر امید طبیب‌زاده دانشیار دانشگاه بوعلی سینا، در بررسی و نقد این کتاب سخنانی را مطرح نمود و گفت: وقتی این کتاب را دیدم به راستی حیرت کردم و به جرأت می‌توانم بگویم که تاکنون در هیچ‌کدام از شاخه‌های علوم نسانی در کشور به این حد از علم نرسیده‌ایم که بتوان در آنها چنین اثری تولید کرد. در واقع کتاب نظام آوایی زبان فارسی پدیده‌ای منحصر به فرد در کشور ما به شمار می‌رود.

وی در نقد این اثر گفت: به نظر می‌رسد عنوان انتخاب شده، عنوان دقیقی برای محتوای اثر نیست و برای درسی با این عنوان که در مقطع کارشناسی ارشد تدریس می‌شود، مناسب نیست. این کتاب کتابی فوق تخصصی و مناسب برای دوره دکتری است که پیش‌نیازهایی لازم دارد که در زبان فارسی موجود نیست. شاید بتوان خلأ یا گسلِ موجود میان آثار منتشر شده و این کتاب را با افزودن 50 صفحه به ابتدای کتاب پوشش داد که میزان استفاده از آن افزایش یابد و برای دانشجویان کارشناسی ارشد نیز قابل استفاده باشد.

دکتر محرم اسلامی، عضو هیأت علمی دانشگاه زنجان و مدرّس گروه زبان‌شناسی دانشگاه صنعتی شریف، دیگر شرکت‌کننده در این بحث بود که در وصف اثر دکتر بی‌جن خان گفت: شاید بتوانم بگویم این اثر تنها کتابی در علوم انسانی است که دارای پشتوانه پژوهشی عظیمی است. این اثر در کنار حل مسائل بسیار، در خود مسائل بسیاری را نیز مطرح نموده که هر یک از آنها قابلیت کار در قالب پایان‌نامه و کار پژوهشی مستقل دارند.

وی در ادامه به بررسی مصداقی برخی ابهامهای کتاب از نظر خود پرداخت و مشخصاً نکاتی را دربارة فصل دوم کتاب مطرح نمود و از باب نمونه، نقدهایی بر سطوح پنجگانه نوایی مطرح در کتاب وارد کرد.

دکتر صادقی، عضو هیأت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه امام خمینی، سخنران بعدی نشست بود که کتاب را از دو حیث آموزشی و پژوهشی در خور تقدیر دانست و گفت: از دیرباز خلأ چنین اثری در زبان فارسی به شدت حس می‌شد. به نظر من آوردن این مباحث به طور منسجم و هدفمند و نوآورانه، این اثر را به کتابی ارزشمند و علمی تبدیل کرده است. همچنین نتایج و دستاوردهای آن همگی از فیلترهای آزمایشگاهی گذر کرده‌اند که از این منظر بسیار قابل اعتناست.

وی در ادامة سخنان خود پیشنهادهایی به منظور تکمیل بحث سرنخهای درکی همخوانهای گرفته و نیز نکاتی را راجع به مبحث ساخت وزنی زبان فارسی مطرح نمود.

پس از پاسخگویی دکتر بی‌جن‌خان به نقد و نظرات اساتید و در پایان لوح تقدیری از سوی سازمان «سمت» توسط دکتر احمدی رئیس سازمان به ایشان اهدا شد.

 

١٤:٢٢ - 1394/02/30    /    شماره : ٢٤٦    /    تعداد نمایش : 991


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: