ايراد سخنراني يكي از استادان مطرح روانشناسي تربيتي در زمينه كاربرد نظريههاي يادگيري در نگارش كتاب درسي دانشگاهي
به همت گروه مطالعات كتب درسي مركز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت» و با حضور دكتر علياكبر سيف از استادان بنام روانشناسي تربيتي، نشستي در روز سهشنبه سيزده بهمنماه سالجاري در محل سالن جلسات سازمان مطالعه و تدوينكتب علوم انساني دانشگاهها (سمت) برگزار شد.
در ابتداي مراسم دكتر آرمند ضمن عرض خيرمقدم ، به توجه سازمان (سمت) جهت نگارش نظاممند كتب درسي دانشگاهي اشاره داشت و دكتر سيف را از صاحبنظران مطرح در بكارگيري نظريههاي نوين در عرصه نگارش كتابهاي درسي دانشگاهي برشمرد. سپس دكتر علياكبر سيف از بُعد روانشناسي به بررسي كتاب و تبيين ارتباط روانشناسي با كتب آموزشي پرداخت و با ايراد سخناني ضمن بيان اهميت موضوع تعاريفي از يادگيري را مطرح كرد.
وي در سخنان خود اشاره داشت: "يادگيري فرايند تجربهاندوزي است كه منجر به كسب دانش و ايجاد تغيير در تواناييها، گفتار، نگرش و ... ميشود و تجربهاندوزي است كه سبب يادگيري ميشود. بنابراين كسب تجربه براي يادگيري ضرورت دارد. كسب تجربه شرط لازم است ولي شرط كافي اين است كه شخص بخواهد ياد بگيرد و در بحث يادگيري ما بايد مطمئن باشيم كه مخاطب ما ميخواهد كه ياد بگيرد. يادگيري براي حل مشكل است، تا در زندگي مشكلي نباشد چيزي نخواهيم آموخت".
وي افزود: "انسان ذاتاً علاقهمند به يادگيري نيست، بنابراين بايد شرايطي فراهم كرد تا افراد جذب فرايند يادگيري شوند. صرفاً با دادن كتاب و سخنراني يادگيري اتفاق نميافتد و بايد شرايط مهيّا شود.
وي در ادامه به نكاتي چند درباره نحوه نگارش كتاب و خصيصه كتاب درسي به شرح زير اشاره كرد:
"يكي از شرايط تجربهاندوزي، كتاب است و كتاب معمولترين و در دسترسترين وسيله يادگيري است و فرايند يادگيري به وسيله كتاب درسي ميتواند هموار گردد، بنابراين متني كه در اختيار دانشجو قرار ميگيرد اگر بخواهيم مؤثر باشد بايد قانونمند شود. معمولاً يك كتاب خوب جملات كوتاه دارد، مغلق نيست، پاراگرافها قاعدهمند است؛ لذا كسي كه دست به تأليف ميزند بايد علاوه بر قدرت بيان به زبان علمي و زبان فارسي (دستور زبان) نيز تسلط داشته باشد.
در نوشتن كتاب بايد از هرگونه ابهام و مواردي كه باعث به وجود آمدن آن ميشود، دوري كرد. برخي موارد همچون عدم پيوستگي مطالب و به كاربردن اصطلاحات مبهم در نوشتار سبب ابهام ميشوند. ابهامهاي موجود در يك متن از عدم فهم درست مطلب توسط نويسنده نشأت ميگيرد. از اين رو كتاب درسي بايد واضح و قابل فهم باشد. بنابراين كسي كه ميخواهد كتابي را بنويسد، ابتدا خود بايد آموزش ببيند تا بتواند مطلب قابل فهم و واضح ارائه دهد.
دكتر سيف گفت: "مطلب ديگري كه در نوشتن ضروري به نظر ميرسد ساختاربندي است. معمولاً براي نوشتن هر مطلب، مقالة علمي، سياسي، ادبي و ... يا يك كتاب بايد به اين صورت عمل كرد كه هر موضوعي با يك تز اصلي آغاز ميشود و هر تز اصلي از چند نكته اصلي و هر نكته اصلي از چند داده جزئي تشكيل ميشود و بايد قبل از دست بردن به قلم يك چنين فهرستي فراهم ساخت و سپس با توجه به آن دست به كار شد".
شايان ذكر است كه دكتر سيف، دكتراي روانشناسي تربيتي خود را در سال 1352 از دانشگاه ايلينويز جنوبي امريكا اخذ كرد و در حال حاضر عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي است. از وي تاكنون كتابها و مقالات بسياري به چاپ رسيده است كه برخي از كتابها عبارتاند از: روانشناسي پرورش نوين، روشهاي يادگيري و مطالعه، رفتار درماني، كاربرد و بازدهها، تاريخ روانشناسي نوين و ... .
صفحه اصلی
